Od początku bieżącego roku obowiązują w Polsce nowe przepisy, nakazujące wykonywanie świadectw energetycznych budynków nowych, remontowanych lub wynajmowanych. Wprowadzając w życie tą ustawę Ministerstwo Infrastruktury wychodzi naprzeciw wymaganiom stawianym w Unii Europejskiej dotyczącym poprawy efektywności energetycznej sektora komunalno-bytowego.
Wynik uzyskany w trakcie certyfikacji określa roczne zużycie energii pierwotnej w przeliczeniu na jeden metr kwadratowy powierzchni. Im wartość jest niższa, tym budynek jest mniej energochłonny ergo tańszy w eksploatacji.
Wiadomym jest, że największe straty ciepła w budynku powstają przez przegrody oraz stolarkę okienno-drzwiową. Na proces termomodernizacji budynków składa się wiele zabiegów tj. docieplenie ścian, wymiana stolarki, wymiana systemu grzewczego, odzysk ciepła z powietrza wentylacyjnego czy montaż dodatkowych źródeł energii, jak baterie słoneczne czy pompy ciepła. Największe korzyści daje jednak wykonanie docieplenia ścian zewnętrznych. Jest to najczęściej wykonywany zabieg spośród wyżej wymienionych. Niestety wciąż jeszcze spotkać można sytuacje, że rodzaj i grubość materiału ociepleniowego dobierane są wg uznania bądź jedynie w oparciu o obliczenia współczynnika przenikania ciepła całej przegrody. Pomijany natomiast jest aspekt transportu wilgoci przez ściany i stropy budynków. Prawidłowo zaprojektowana i wykonana przegroda powinna zabezpieczać budynek przed znaczną utratą ciepła oraz umożliwić swobodny przepływ pary wodnej z budynku do otoczenia.
W większości przypadków problem można łatwo rozwiązać przy użyciu wełny mineralnej o odpowiednio dobranej grubości, której współczynnik oporu dyfuzyjnego jest zbliżony do zera, czyli możliwy jest swobodny przepływ pary wodnej przez ocieplenie. Wadą tego materiału jest cena, znacznie wyższa od ceny styropianu. Nie oznacza to, że styropian jest materiałem złym. Przy właściwie zaprojektowanej przegrodzie płyty styropianowe również spełniają swoją rolę. Takie rozwiązanie jednak wymaga przeprowadzenia obliczeń, podczas których sprawdza się czy występuje ryzyko kondensacji pary wodnej na powierzchni przegrody.
Nieustanny postęp techniczny wymusza na producentach materiałów budowlanych poszukiwanie nowych rozwiązań, polegających na ulepszaniu istniejących lub tworzeniu nowych produktów. Rezultatem takich poszukiwań jest jedyny w swoim rodzaju system Open® opracowany w laboratorium firmy Baumit. Opiera się on o perforowane płyty styropianowe pokryte siecią gęsto rozmieszczonych otworów. Dzięki nim opór dyfuzyjny materiału ociepleniowego µ<10, czyli podobny do oporu, jakim charakteryzują się mury z cegły ceramicznej.

Kolejnym składnikiem systemu jest biała zaprawa klejowo-szpachlowa Open® do mocowania płyt styropianowych i wykonywania warstwy zbrojącej na ich powierzchni. Jest to zaprawa o bardzo wysokiej przyczepności do podłoża oraz o podwyższonej dyfuzyjności. We właściwie przyklejonej i zaszpachlowanej płycie kanaliki powietrzne pełnią rolę pustek powietrznych, które są jednocześnie izolatorem cieplnym oraz wentylem, przez który swobodnie może przedostać się para wodna.
Zwieńczeniem systemu jest tynk dekoracyjny Nanopor, który pozwala na barwne wykończenie elewacji. Jest to specjalnie zaprojektowana masa tynkowa, która charakteryzuje się wysoką paroprzepuszczalnością oraz odpornością na zabrudzenia. Receptura tynku została opracowana opatentowana przez naukowców z laboratorium firmy Baumit i jest chroniona patentem. Innowacyjność produktu polega na jego nanostrukturze, która powoduje, że cząsteczki brudu i kurzu, które z czasem osiadają na każdej powierzchni, nie mają możliwości wnikania w strukturę tynku. Pod wpływem działania czynników atmosferycznych tj. deszczu, śniegu, promieni słonecznych, czy wiatru, dochodzi do samooczyszczania się elewacji. Dzięki temu można cieszyć się czystą powierzchnią ścian budynków niemal dwukrotnie dłużej niż przy innych typach wypraw.
Unikatowa receptura tynku dekoracyjnego Nanopor jest swoistym typem inwestycji długoterminowej, na zwrot której trzeba poczekać. Korzyści płynące z właściwości tynku polegają na tym, że po latach, kiedy inne tynki już są pokryte warstwą zanieczyszczeń, tynk Nanopor pozostaje wciąż czysty. Nie wymaga więc przeprowadzania zabiegów czyszczenia czy ponownego malowania, dając tym samym mierzalne oszczędności związane z konserwacją.
Kompletny system Open® może być stosowany w zasadzie na każdym rodzaju przegrody, zarówno w budynkach nowo wznoszonych jak i w tych, poddawanych termorenowacji. Niewątpliwą zaletą jest też możliwość skrócenia procesu technologicznego w nowych budynkach. Resztkowa, podwyższona wilgoć zawarta w ścianach ma możliwość odparowania, dzięki dyfuzyjnym właściwościom systemu.
Na uwagę zasługuje również produkt, który jest uzupełnieniem systemu: farba Nanopor Baumit. Jest to krzemianowa farba, która może być stosowana jako wierzchnia warstwa na większość wypraw tynkarskich produkowanych przez firmę Baumit.
O ile wykonywanie ociepleń w budynkach nowych jest łatwą czynnością, to docieplanie budynków starych lub bloków z wielkiej płyty nie zawsze jest tak proste. Dzieje się tak za sprawą jakości podłoża, które czasem jest na tyle słabe, że istnieje realne zagrożenie oderwania się ocieplenia wraz z warstwą tynku. Jednym ze sposobów jest skucie istniejących, starych, słabych tynków i prowadzenie prac na surowym murze. Wadą tego rozwiązania jest konieczność wykonania dodatkowych prac tj. kucie i czyszczenie powierzchni oraz konieczność usunięcia powstałego gruzu. Alternatywnym sposobem, który pozwala na uniknięcie dodatkowych prac jest zastosowanie specjalnie zaprojektowanych kołków mocujących, które mocuje się do podłoża bezpośrednio przez stare, słabe podłoże. Następnie płyty styropianowe klei się do tych kołków przy zastosowaniu białej zaprawy klejowo-szpachlowej Open®. Jest to kolejne unikalne rozwiązanie, które pozwala zaoszczędzić czas i koszty związane z usuwaniem słabo nośnego podłoża.
Nowością w ofercie Baumit są kołki 138 mm długości, które można mocować np. w płytach nośnych znajdujących się pod płytami osłonowymi w budynkach z wielkiej płyty. Pozwalają one na ominięcie aż 90 mm nierówności podłoża.
Podejmując decyzję o przeprowadzeniu zabiegu termorenowacji budynku, należy skontaktować się z osobą uprawnioną do przeprowadzania audytów energetycznych bądź z projektantem, który doradzi jakie materiały stosować oraz wykona wszelkie obliczenia niezbędne do potwierdzenia słuszności wyboru.
Mając do wyboru tak szeroki wybór produktów, które różnią się między sobą cenami oraz parametrami, warto jest przeanalizować różnice. Często uzasadnionym jest poniesienie o kilka procent wyższych nakładów finansowych, które pozwolą na zastosowanie materiałów takich, które pozostaną niezmienione jakościowo przez lata.

Tomasz Zembrowski
Product Manager Ocieplenia Baumit

Baumit sp. z o. o.
Sukiennice 6
50-107 Wrocław
e-mail: sekretariat@baumit.pl
www.baumit.com